From Blognone

กลับสารบัญ

คำนำ

เว็บ 2.0 เป็นชื่อเรียกยุคสมัยของอินเทอร์เน็ตที่เริ่มตั้งแต่ปีค.ศ. 2004 เป็นต้นมา ก่อนหน้านี้ เว็บเป็นพื้นที่สำหรับการตีพิมพ์เผยแพร่ข้อมูลของเจ้าของข้อมูล เพื่อให้ผู้ชมเข้ามารับข้อมูลนั้นไป ตัวอย่างสำคัญของเว็บยุคแรกคือเว็บข่าว ที่สำนักข่าวต่างเปิดเว็บและนำข่าวของตนขึ้นเว็บเพื่อให้ผู้อ่านสามารถติดตามข่าวสารได้ตลอดเวลา บริษัทหรือองค์กรล้วนมีเว็บเป็นของตนเองเพื่อเป็น "หน้าตา" และแจ้งข้อมูลสำคัญแก่ลูกค้า

การแบ่งแยก "ผู้สร้างเนื้อหา" ออกจาก "ผู้รับเนื้อหา" ขาดออกจากกันของเว็บยุคแรก ทำให้เว็บไม่ได้เป็นอะไรไปมากกว่าสื่อทางเดียวทั่วไปเช่นโทรทัศน์ วิทยุ หรือหนังสือ ที่ผู้สร้างเนื้อหา ซึ่งมักจะเป็นหน่วยงานที่มีทุนและช่องทางให้การเข้าถึงสื่อ ใช้สื่อในการเผยแพร่ข้อมูลที่ตนเองเป็นผู้ผลิต เพื่อให้เกิดผลหรือการเปลี่ยนแปลงทางพฤติกรรมต่างๆ ในตัวผู้รับเนื้อหา หรือผู้ "เสพสื่อ" ไม่ว่าจะเป็นการขายของ ให้ข่าวสาร รณรงค์ หรือชวนเชื่อ

แต่เว็บยุคที่สองก้าวเข้ามาพร้อมกับแนวคิดสำคัญ ว่าเว็บไม่ควรเป็นเครื่องมือในการถ่ายทอดเนื้อหาตามเป้าหมายของผู้ส่งสารแต่เพียงผู้เดียว แต่เป็นพื้นที่ในการ "แลกเปลี่ยน" ที่ผู้ใช้มีบทบาททั้งเป็นฝ่ายรับและส่งสาร ตัวอย่างเช่นเว็บประมูล eBay ที่ให้ผู้ใช้ที่ต้องการขายนำสินค้าของตนขึ้นประมูลให้ผู้ใช้อีกกลุ่มที่เป็นผู้ซื้อเข้าร่วมประมูลเพื่อให้ได้สินค้านั้นไป หรือเว็บฝากวิดีโอ YouTube ที่วิดีโอทั้งหมดในเว็บถูกอัปโหลดโดยผู้ใช้ที่ไม่จำเป็นต้องเป็นหน่วยงาน หรือมีสถานะพิเศษ แต่เป็นคนธรรมดาที่ต้องการเผยแพร่วิดีโอของตนสู่สาธารณะ ในการแลกเปลี่ยนลักษณะนี้ ทั้งผู้ใช้ซึ่งเป็นทั้งผู้รับและผู้ส่งสาร ต่างมีอำนาจและความสามารถที่จะถ่ายทอดสิ่งที่ตัวเอกนึกคิด หรือเป้าหมายที่ต้องการให้เกิดผลต่อผู้อื่น ได้อย่างเท่าเทียมกัน

การแลกเปลี่ยนบนเว็บได้พัฒนารูปแบบและเนื้อหาที่หลากหลาย ตั้งแต่การแลกเปลี่ยนสินค้าอย่างเว็บประมูลหรือขายของ การแลกเปลี่ยนข้อมูลอย่างเว็บถามตอบ การแลกเปลี่ยนความเชี่ยวชาญอย่างระบบจัดการการพัฒนาซอฟต์แวร์แบบรหัสเปิด (open-source) จนถึงการแลกเปลี่ยนความเห็นอย่างการเขียนบล็อกหรือบันทึกส่วนตัวที่เผยแพร่ออนไลน์ และนอกจากความหลากหลายด้านเนื้อหาที่ถูกนำมาแลกเปลี่ยน กลุ่มผู้ใช้ที่ได้ประโยชน์จากเว็บ 2.0 ยังกว้างขวางกระจายไปทั่วทุกส่วนของสังคม ตั้งแต่นักเรียนที่แลกเปลี่ยนวิธีทำการบ้าน ครูที่แลกเปลี่ยนสื่อการเรียนการสอน นักธุรกิจแลกเปลี่ยนข้อมูลและความเห็นด้านการลงทุน นักทำกิจกรรมเพื่อสังคมแลกเปลี่ยนข้อมูลพื้นที่การทำกิจกรรม นักการเมืองแลกเปลี่ยนข่าวสารกับผู้สนับสนุน ไปจนถึงนักวิทยาศาสตร์ที่แลกเปลี่ยนข้อมูลวิจัยล่าสุดและความเห็นในการแก้ปัญหาที่แก้คนเดียวได้ยาก

บทบาทของเว็บ 2.0 ต่อสังคมจึงขยายตัวและกลายเป็นปัจจัยที่ช่วยผลักดันการเปลี่ยนแปลงของสังคมอย่างรวดเร็ว จากเดิมที่การเปลี่ยนแปลงมักเกิดขึ้นจากคนกลุ่มเล็กๆ ที่มีอำนาจตัดสินใจและแลกเปลี่ยนกันภายในวงจำกัด มาสู่สภาพแวดล้อมที่คนจำนวนมากร่วมกันแก้ปัญหาและแลกเปลี่ยนข้อมูลตามความสามารถและความเชี่ยวชาญ ที่แต่ละคนมักจะมีอยู่ในตนเองไม่ด้านใดก็ด้านหนึ่ง ผ่านเว็บซึ่งเป็นพื้นที่และกลไกในการรวบรวมความคิดเห็นเหล่านั้นเพื่อนำไปสู่ข้อสรุปในที่สุด ถ้าพูดในเชิงการเมือง เว็บทำให้เกิดการพัฒนาของสังคมแบบประชาธิปไตยที่คนมีส่วนร่วม มากกว่าแบบอำมาตยาธิปไตยหรือขุนนางที่เฉพาะผู้มีอภิสิทธิ์จะเป็นผู้ได้รับข้อมูลและตัดสินใจ

เว็บ 2.0 จึงเป็นเครื่องมือที่ทำให้ดุลอำนาจของสังคมเปลี่ยนแปลงไป จากบริษัทและสื่อขนาดใหญ่ และหน่วยงานของรัฐที่ผูกขาดเข้าถึงสื่อสารมวลชนแต่เพียงผู้เดียว มาเป็นการที่ทุกคนในสังคมสามารถร่วมกันให้ข้อมูล แสดงความคิดเห็น แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ซึ่งในที่สุดข้อมูลข่าวสารจากคนตัวเล็กๆ เหล่านี้จะแปรเปลี่ยนเป็นพลังในการเปลี่ยนแปลง

หนังสือเล่มนี้พยายามที่จะเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างเว็บกับสังคม เพื่อแสดงให้เห็นความเป็นไปได้และโอกาสที่สมาชิกทุกคนในสังคมไทย จะใช้เว็บเป็นเครื่องมือ ในการแก้ปัญหาและพัฒนาในด้านต่างๆ ตั้งแต่การเมือง เศรษฐกิจ การศึกษา และวัฒนธรรม ในหลายๆ กรณี การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวได้เกิดขึ้นแล้วในส่วนอื่นๆ ของโลก และส่งผลหยั่งรากต่อสังคมและประวัติศาสตร์ การเชื่อมโยงเทคโนโลยีเข้ากับสังคมเป็นภาระที่คนรุ่นนี้และรุ่นหน้าต้องให้ ความสำคัญมากขึ้นเรื่อยๆ ไปพร้อมๆ กับบทบาทที่เพิ่มขึ้นของเทคโนโลยีในวิถีชีวิต

comment

Earthwind said ...

Della said ...

Roseanna said ...

Mena said ...

Mircea said ...

Ladainian said ...

Cherilynn said ...

Miracle said ...

Azia said ...